Zo werkt het pensioenstelsel in Noorwegen
Voor wie in 1963 of later geboren is, wordt het staatspensioen uit de folketrygd (alderspensjon) opgebouwd in een pensioentegoed, de pensjonsbeholdning: elk jaar komt er 18,1% van je inkomen tot 7,1 G (NOK 969.498; het basisbedrag G is NOK 136.549) bij, en het tegoed groeit mee met de lonen. Bij pensionering wordt het gedeeld door het delingstall, een levensverwachtingsdeler per geboortejaar en leeftijd – vanaf geboortejaar 1966 een prognose van NAV. De garantipensjon vult lage pensioenen aan: in 2026 tot NOK 253.787 per jaar voor alleenstaanden (høy sats) en NOK 234.765 voor paren, bij 40 jaar wonen in Noorwegen tussen 16 en 66; hij wordt verminderd met 80% van het inkomenspensioen. Je kunt het pensioen laten ingaan tussen 62 en 75, vóór 67 alleen als het minstens het garantieniveau (høy sats) haalt. Vanaf geboortejaar 1964 moeten deze leeftijden meestijgen met de levensverwachting, maar dat is nog niet wettelijk vastgelegd; de calculator gebruikt de huidige regels.
Werkgevers moeten minstens 2% van het loon tot 12 G (NOK 1.638.588) inleggen in het verplichte bedrijfspensioen (obligatorisk tjenestepensjon, OTP); veel regelingen geven meer, maximaal 7% plus 18,1% over het loon tussen 7,1 en 12 G. Zonder je gegevens rekent de calculator met het wettelijke minimum, ingelegd sinds 2006 of sinds het begin van je loopbaan, met een aangenomen reëel rendement, en zet het tegoed om in een inkomen. AFP, het cao-pensioen bij private bedrijven met een cao, wordt niet geschat, maar je kunt het invullen. Exacte cijfers krijg je met je pensjonsbeholdning of de prognose uit nav.no “Din pensjon”, plus het tegoed of bedrijfspensioen van norskpensjon.no. Ben je vóór 1963 geboren, dan volgt een deel van het pensioen oude regels die deze schatting niet meeneemt.
De calculator telt staatspensioen, bedrijfspensioen en eigen spaargeld op, vergelijkt het totaal met je doel als percentage van het laatste brutoloon en toont hoeveel je per maand moet sparen om het tekort te dichten. Dat bedrag gaat eerst naar IPS (individuell sparing til pensjon): tot NOK 25.000 per jaar is aftrekbaar van het gewone inkomen, tegen een fiscale waarde van 22%, dus tot NOK 5.500 minder belasting. Het geld staat vast tot 62, wordt over minstens 10 jaar uitbetaald en belast als pensioen. De rest gaat naar vrij sparen. Alle bedragen zijn bruto, vóór belasting.
Alle pensioenen gelden als pensioeninkomen: het nettopensioen is berekend na belasting op gewoon inkomen, schijvenbelasting en de volksverzekeringspremie, die op pensioen lager is dan op loon, min de heffingskorting voor ouderdomspensioen.