Zo werkt het pensioenstelsel in Portugal
Het ouderdomspensioen (pensão de velhice) uit het algemene stelsel van de Segurança Social hangt af van je loon. Basis is het referentieloon (remuneração de referência, RR): de geherwaardeerde lonen van de beste 40 jaar, gedeeld door 14 uitbetalingen per jaar. Het pensioen is RR × het totale opbouwpercentage (TGF): bij 21 of meer loopbaanjaren levert elk jaar 2,3% op over het deel van de RR tot 1,1 IAS (€ 590,84), trapsgewijs aflopend tot 2% over het deel boven 8 IAS (€ 4.297,04); de IAS (referentie-index voor sociale uitkeringen) is € 537,13 in 2026. Er tellen hoogstens 40 jaar mee. Loopbanen tot 20 jaar krijgen 2% per jaar, minstens 30%, en met minder dan 15 premiejaren is er geen pensioen uit het algemene stelsel. Het brutopensioen wordt 14 keer per jaar uitbetaald en belast met IRS (inkomstenbelasting).
De normale pensioenleeftijd volgt de levensverwachting: 66 jaar 9 maanden in 2026 en 66 jaar 11 maanden in 2027; latere jaren zijn nog niet gepubliceerd en worden waarschijnlijk hoger. Elk loopbaanjaar boven 40 vervroegt je persoonlijke pensioenleeftijd met 4 maanden, maar niet tot onder 60. Met 40 loopbaanjaren op je 60e kun je vanaf 60 vervroegd stoppen (flexibilização), met een korting van 0,5% per maand vóór je persoonlijke leeftijd; anders start het pensioen pas op die persoonlijke leeftijd en rekent de calculator het overbruggingskapitaal mee. Elke maand die je na de normale leeftijd doorwerkt, levert afhankelijk van de loopbaanduur 0,33% tot 1% extra op, tot 70 jaar en hoogstens 92% van je loon.
Voor exacte cijfers vul je je kalenderjaren met premie in of het pensioen uit de simulator “Simular pensão” van Segurança Social Direta; de schatting herwaardeert vroegere lonen alleen met de prijzen (voorzichtig) en modelleert geen loopbanen die vóór 2002 begonnen en geen minimumpensioenen. Een bedrijfspensioenfonds telt alleen mee als je het invult. De calculator telt de pijlers op, vergelijkt het totaal met je doelpercentage van het laatste loon en toont het maandelijkse spaarbedrag voor het tekort: eerst in een PPR (Plano de Poupança Reforma), waarvan 20% van de inleg aftrekbaar is van de IRS, hoogstens € 400 onder 35 (€ 2.000 inleg), € 350 bij 35–50 (€ 1.750) en € 300 boven 50 (€ 1.500), binnen het totale aftrekplafond; de rest in vrij sparen.
Pensioenen worden in de IRS belast als inkomen van categorie H na een specifieke aftrek, en het “mínimo de existência” houdt lage pensioenen belastingvrij; op pensioenen zijn geen sociale premies verschuldigd.